Cumartesi , 18 Kasım 2017
Anasayfa » BLOG » Ekolojik ayak izimizi azaltalım mı?

Ekolojik ayak izimizi azaltalım mı?

Yazı: Kenan Zenginsoy

Eminiz pekçoğunuz bu başlığı okuduğunda şöyle bir düşündü ve “ekolojik ayak izi” tanımlamasına bir anlam vermeye çalıştı. En basit tanımlamayla ekolojik ayak izi yeryüzündeki insan ihtiyaçlarının ölçülmesine yarıyan bir metod. Metod insan tüketimi ile yeryüzündeki doğal kaynaklar arasındaki ilişkiyi incelememize yardım ediyor. Bu ilişkide metodun yoğunlaştığı en önemli noktalar tüketilen doğal kaynakların ne kadar sürede kendini yenileyebilceği ve tüketimden kaynaklanan atık oluşumunun nasıl ve ne kadar bir zaman aralığında zararsız hale gelebileceği. 1996 yılının başlarında Kanadalı iki akademisyenin, Wackernagel ve Rees’in, yayınladığı kitaba ad vermiş bu yeni kavram. Kitabın adı Ekolojik Ayak İzimiz: Yeryüzündeki İnsan Etkisinin Azaltılması. Metod üzerinde eleştiriler de yok değil. Biz bu yazımızda bu bilimsel çalışmayı detaylandırmayacağız. Ama bu kavramdan hareketle gündelik yaşantımızda uygulayabileceğimiz, yeryüzüne bıraktığımız zararı en aza indirmenin pratik yollarını araştıracağız.

Çalışma üstüne çalışma küresel ısınmanın baş gösterdiğini ve bunda en önemli sorumluluğun biz insanlarda olduğunu ortaya koymuş. Birşeylerin iyi gitmediği kesin ama en önemli soru eğer ekolojik bir kıyamete adım adım yaklaşıyorsak, bu felaketler zincirinin ne kadar yakın zamanda ve hangi yönlerden hayatımızı kötü yönde etkileyeceği. Şiddetli fırtınalarla mı?  Sel basmış kıyılarla mı? Şiddetli kuraklıklarla mı? Daha fazla hastalıkla mı?

Hem ekolojik ayak izimizi azaltabilecek hem de paramızı koruyup daha mutlu ve sağlıklı bir yaşam sürdürmemizi sağlayacak bugün yapılabilecek 10 şeyin listesi aşağıda sunmaya çalıştık:

Seyahat Şeklinizi Değiştirin. 

  1. İşe giderken ya yürüyünüz ya da toplu taşım araçlarını kullanınız ve kalp-damar sağlığınızı geliştirmenin yanı sıra, obezite riskini azaltınız ve yakıttan tasarruf ediniz ve park derdiniz de böylece sona ermiş olsun.
  2. Büronuzdan uzakta ikamet ediyorsanız ya işinizi ya da evinizi değiştimeye çalışın. Hatta eğer işinizin niteliği elveriyorsa, evden çalışmayı deneyin. Ya da daha yakına taşının – bu daha fazla kira ödemeniz anlamına gelse bile uzun süreli olarak bakıldığında para tasarrufu yapmanızı sağlayabilir.
  3. Eğer sokaklarınız bisiklet sürmeye ve yürümeye elverişli değilse, belediye yönetiminizle kaldırım ve bisiklet yolu inşa etmek için harcamalarını artırmaları hakkında görüşünüz. Çok az bir maliyetle gerçekleştirilen bu gelişmeler trafik ve kirliliğin azalmasında büyük pay sahibi olabilir.

Kullanılmış Şeyleri Satın Alın.

  1. Millet olarak ikinci el alışkanlığımızın olmadığı çok açık. Ama pekçok Batı ülkesinde ikinci el ve kullanılmış eşya satan mağazalar var ve insanlar buralara gidip alışveriş yapmayı gurur ya da onur meselesi yapmıyor. Belki ülkemiz tekstil açısından kaliteli ve ucuz üretim yapıldığı nadir ülkelerden biri olsa da her zaman az kullanılmış ve temiz farklı türde eşya bulmak mümkün. Unutmayın yenisini taksitle alabiliyorsunuz belki ama sonuçta borçlu yaşıyorsunuz.
  2. El yapımı hediyelere yönelin ya da hediye verirken yaratıcılığınızı kullanın. Böylelikle güzel bir amaca hizmet edin. Ayrıca seçtiğiniz ürünlerde kullanılan malzemelerin çevreye zarar vermeyen malzemeler olmasına dikkat edin.
  3. Satın alma alışkanlıklarınızı yeniden gözden geçirmemiz gerekiyor. Yeni şeyler satın alırken, neyin “İyi Malzeme” olduğundan neyin olmadığından emin olun.

Yerli Ürünler Satın Alın.

  1. Paranız değerlidir, ülkemizin ekonomisi de. Yerli eşyaları satın almak ülke içinde ve dünyada yiyecekleri ve diğer maddeleri dağıtması için gereken fosil yakıtların kullanımını azaltarak enerji tasarrufu da sağlar.
  2. Ayrıca paramız ülkemizde kalmış olur.

ekolojik-ayak-izi-gezgindergi (6)

Daha az çöp sloganımız olsun.

  1. Yiyecek artıklarıyla işe başlayabiliriz. Ne kadar tüketeceğimizin farkında olarak alışveriş yapalım. Aç karnına alışverişe çıkmayalım örneğin. Kısacası kırk düşünüp bir harcayalım.
  2. Elinizde olmadan ortaya çıkan yiyecek atıklarınız için bildiğiniz bir çiftlik ya da mandıra olsun.

ekolojik-ayak-izi-gezgindergi (3)

Termostat taktırın ya da termostat ayarını değiştirin ve elektrik tasarrufu sağlayan ampuller ve dayanıklı ev aletleri kullanın.

  1. Termostatınızı kışın birkaç derece düşük, yazın da birkaç derece yüksek ayarlamak faturalarınızı büyük tasarruflara dönüştürebilir.
  2. Düşük akışlı duş başlıkları kullanınız ve su ve onu ısıtan elektrik tasarrufu sağlamak için duşlarınızı kısa tutunuz. Ya da evinizde güneş enerjisi kullanmaya çalışınız.
  3. Giysilerinizi mümkün olabildiğince soğuk suda yıkayınız ve çamaşır askılığı ya da çamaşır ipi kullanınız.
  4. Ampul kullanıyorsanız, bunun yerine uzun süre dayanan elektrik tasarruflu flüoresan ışıkları kullanınız.
  5. Yenilenebilir eşyalar çevreyi kirleten diğer maddelerin yanı sıra sera gazlarının emisyonunu azaltma umudu yaratır. Bazı durumlarda “yeşil enerji” seçenekleri alışılagelmiş kaynaklardan elde edilen elektrikten daha ucuz olabilir!

ekolojik-ayak-izi-gezgindergi (1)

Şişe suyunu bakkallarda bırakın.

  1. Şişe suyu kullanmaktansa çeşme suyunu içmek için filtreden geçirin. İlla şişe suyu diyorsanız, damacanalarda aldığınız suyu her zaman kullanabileceğiniz sağlıklı bir su matarasına koyun. Şişe suyu hem pahalıdır hem de büyük miktarlarda şişe çöpüne neden olur.

Kendi temizlik malzemelerinizi kendiniz yapın.

  1. Kabartma tozu, sabun ve sirke gibi basit malzemeler kullanarak gerçekten işe yarayan ucuz, kolay ve zehir içermeyen temizlik ürünleri yapabilirsiniz. Paranızdan ve zamanınızdan tasarruf sağlar ve evinizin içindeki hava kalitesini korur.

Yeni elektronik eşyaları almadan önce iki kez düşünün.

  1. Bozuk cep telefonları ve bilgisayarların yarattığı elektronik çöpler gittikçe büyüyen bir çevre sorunudur. Yığınlarca elektronik atık, içerdikleri cıva ve diğer zehirli maddelere karşı korumasız bir şekilde işçiler tarafından “parçalarına ayrılması” için yasal olmayan yollardan Avrupa ve Kuzey Amerika dışına çıkarılıyor.
  2. Elektronik eşyalarınızı olabildiğince iyi koruyun ve zamanı geldiğinde onları atın.
  3. Daha yüksek kaliteli ürünler alınız ve “psikolojik modası geçmiş” pazarlama ve reklam kampanyalarına kanmayın.
  4. Cep telefonunuzu yeniden kullanılabilir hale getirin.
  5. Yerel yönetiminizden sorumlu bir geri dönüşüm ve zararlı atık toplama tesisi oluşturmalarını isteyin; eğer varsa kullanmayı alışkanlık haline getirin.

ekolojik-ayak-izi-gezgindergi (5)

Et tüketiminizi kontrol edin.

  1. Sıkı vejetaryen olmak herkese uygun olmazken, en ciddi etoburlar bile tarzlarını bozmadan et tüketimini azaltabilirler ve bu işlem sayesinde de daha sağlıklı yaşar ve para tasarrufu sağlayabilirler.

İlçe kütüphanenizi ve halka açık tesisleri kullanın.

  1. Kendinize kitap ya da film satın almak yerine kütüphanelerden ya da bu işle uğraşan ticari işletmelerden ödünç almak hem paranızı hem de basım kaynaklarını korur. Elinizde kalan parayı daha farklı kültürel ve sosyal faaliyetlerde kullanabilirsiniz.
  2. Aktif bir belediye katılımcısı olun ve ilçenizdeki kamuya açık alanların ve tesislerin iyi korunmasına özen gösterin. Bu sağlıklı ve yaşanabilir bir toplum yaratacaktır.

Ekolojik Ayak İzimizi Azaltalım Mı?

Yazar : NURYA ÇAKIR

NURYA ÇAKIR

Yazar, hat sanatçısı, Gezgin Dergi editör…

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir